ศาลอาญาจำคุก "ชวน หลิงจาง" บิ๊กบอส ไชน่า เรลเวย์ คดีนอมินีสร้างตึก สตง. ถล่ม 3 ปี ปรับ 1 ล้าน

ศาลอาญาพิพากษา "ชวน หลิงจาง" บิ๊กบอส ไชน่า เรลเวย์ นอมินีสร้าง ตึกสตง. ถล่ม สั่งจำคุก 3 ปี ปรับ 1 ล้านบาท สั่งเลิกกิจการตามฟ้อง
ที่ ศาลอาญา ถนนรัชดาภิเษก นัดอ่านคำพิพากษาคดีบริษัทนอมินีในการก่อสร้างอาคารสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) แห่งใหม่ หมายเลขดำ อ.1558/2568 ซึ่งพนักงานอัยการฝ่ายคดีพิเศษ 5 เป็นโจทก์ยื่นฟ้องบริษัท ไชน่า เรลเวย์ นัมเบอร์ 10 (ประเทศไทย) จำกัด พร้อมพวกรวม 5 ราย ในความผิดตามพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ.2542 กรณีใช้บุคคลสัญชาติไทยถือหุ้นแทนชาวต่างชาติ เพื่อหลีกเลี่ยงข้อจำกัดในการประกอบธุรกิจก่อสร้าง
จำเลยทั้ง 5 ราย ประกอบด้วย บริษัท ไชน่า เรลเวย์ นัมเบอร์ 10 (ประเทศไทย) จำกัด จำเลยที่ 1 นายชวน หลิงจาง ชาวจีนและกรรมการผู้มีอำนาจ จำเลยที่ 2 นายโสภณ มีชัย กรรมการและผู้ถือหุ้นสัญชาติไทย จำเลยที่ 3 นายประจวบ ศิริเขตร ผู้ถือหุ้นสัญชาติไทย จำเลยที่ 4 และนายมนัส ศรีอนันต์ กรรมการและผู้ถือหุ้นสัญชาติไทย จำเลยที่ 5 โดยทั้งหมดถูกกล่าวหาว่าร่วมกันใช้บุคคลไทยเป็นตัวแทนถือหุ้น รวมถึงให้ความช่วยเหลือหรือสนับสนุนคนต่างด้าวในการประกอบธุรกิจที่กฎหมายกำหนดให้ต้องได้รับอนุญาต
คดีดังกล่าวเกี่ยวข้องกับการก่อสร้างอาคารสำนักงาน สตง.แห่งใหม่ สูง 33 ชั้น ซึ่งเกิดเหตุพังถล่มเมื่อช่วงบ่ายวันที่ 28 มีนาคม 2568 ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตและได้รับบาดเจ็บจำนวนมาก ก่อนหน้านี้จำเลยทั้งหมดให้การปฏิเสธและได้รับการประกันตัว โดยศาลได้สั่งให้พนักงานคุมประพฤติดำเนินการสืบเสาะและพินิจประวัติของจำเลย เพื่อนำข้อมูลมาประกอบการพิจารณาคำพิพากษา
สำหรับการพิจารณาคดีครั้งนี้ ศาลรับฟังข้อเท็จจริงว่า บริษัทจำเลยที่ 1 มีทุนจดทะเบียน 100 ล้านบาท ขณะที่ นายชวน หลิงจาง เข้ามาดำรงตำแหน่งกรรมการบริหารตั้งแต่วันที่ 26 ตุลาคม 2561 และมีส่วนเกี่ยวข้องกับการเป็นบริษัทร่วมค้าในการก่อสร้างอาคาร สตง.แห่งใหม่ จนกระทั่งเกิดเหตุอาคารถล่มเมื่อวันที่ 28 มีนาคม 2568 ก่อนที่ นายชวน จะถูกจับกุมเมื่อวันที่ 19 เมษายน 2568
ระหว่างการสืบพยาน นายโสภณ นายประจวบ และนายมนัส จำเลยที่ 3-5 ได้ขอเปลี่ยนคำให้การเป็นรับสารภาพ ขณะที่บริษัทจำเลยที่ 1 และนายชวน หลิงจาง จำเลยที่ 2 ยังคงให้การปฏิเสธ
ประเด็นแรกที่ศาลต้องวินิจฉัย คือ บริษัทจำเลยที่ 1 ประกอบธุรกิจก่อสร้างโดยฝ่าฝืนพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ.2542 หรือไม่ โดยศาลพิจารณาว่า วัตถุประสงค์ในการจัดตั้งบริษัทระบุถึงการประกอบกิจการก่อสร้างอาคาร ท่อระบายน้ำ ทางรถไฟ สะพาน รถราง รถไฟฟ้า รถไฟฟ้าใต้ดิน รวมถึงการเป็นที่ปรึกษาด้านการประมูลโครงการก่อสร้าง จึงเห็นได้ว่าบริษัทมีเป้าหมายดำเนินธุรกิจก่อสร้างมาตั้งแต่เริ่มก่อตั้ง และมีการดำเนินกิจการในลักษณะดังกล่าวมาโดยตลอด แม้ภายหลังอาคาร สตง.ถล่ม บริษัทจะอ้างว่าไม่ได้รับงานก่อสร้างก็ตาม แต่ศาลเห็นว่าข้ออ้างดังกล่าวไม่มีน้ำหนักเพียงพอ
ส่วนประเด็นเรื่องการถือหุ้นแทนบุคคลต่างด้าว ศาลพิจารณาพยานหลักฐานจากการสอบสวนของกรมสอบสวนคดีพิเศษ พบว่า นายชวน หลิงจาง เป็นกรรมการบริหารและผู้มีอำนาจกระทำการแทนบริษัทจำเลยที่ 1 เพียงผู้เดียว ขณะที่การถือหุ้นของจำเลยที่ 3-5 มีลักษณะเป็นการถือหุ้นแทนบุคคลต่างด้าวเพื่ออำพรางโครงสร้างการถือหุ้นที่แท้จริง อีกทั้งบริษัทจำเลยที่ 1 ยังมีบริษัท ไชน่า เรลเวย์ นัมเบอร์เทน ซึ่งจัดตั้งอยู่ในต่างประเทศเป็นเจ้าของ จึงรับฟังได้ว่าบริษัทจำเลยที่ 1 เป็นบริษัทของบุคคลต่างด้าว และเข้าข่ายประกอบธุรกิจก่อสร้างที่คนต่างด้าวไม่สามารถดำเนินการได้หากไม่ได้รับอนุญาตตามกฎหมาย
สำหรับความผิดของนายชวน หลิงจาง ศาลเห็นว่าเข้ามาดำรงตำแหน่งกรรมการบริหารบริษัทจำเลยที่ 1 ตั้งแต่วันที่ 20 ตุลาคม 2561 จนถึงปัจจุบัน มีหน้าที่ลงนามรับรองเอกสารและความถูกต้องของสัญญาก่อสร้าง รวมถึงสัญญากิจการร่วมค้าระหว่างบริษัทจำเลยที่ 1 กับบริษัท อิตาเลียนไทย ในโครงการก่อสร้างอาคาร สตง.แห่งใหม่ อีกทั้งยังเป็นผู้ลงลายมือชื่อรับรองงบการเงินและมีอำนาจกระทำการแทนบริษัทแต่เพียงผู้เดียวมาโดยตลอด ศาลจึงเห็นว่าพยานหลักฐานมีน้ำหนักเพียงพอที่จะรับฟังความผิดตามฟ้อง
เมื่อพิจารณาถึงการกำหนดโทษ ศาลเห็นว่าบริษัทจำเลยที่ 1 มีพฤติการณ์หลีกเลี่ยงข้อกฎหมายและเข้าร่วมประมูลโครงการก่อสร้างของภาครัฐอย่างต่อเนื่องเป็นเวลาหลายปี ขณะที่จำเลยที่ 3-5 ใช้สถานะการเป็นบุคคลสัญชาติไทยเอื้อประโยชน์ให้คนต่างด้าวในการประกอบธุรกิจ โดยการกระทำของจำเลยทั้งสามถือเป็นส่วนสำคัญที่ทำให้เกิดการกระทำความผิด และเป็นการคำนึงถึงผลประโยชน์ส่วนตนมากกว่าความถูกต้อง // ศาลยังระบุว่า การกระทำดังกล่าวก่อให้เกิดความไม่สุจริตและไม่เป็นธรรมต่อผู้ประกอบธุรกิจรายอื่นในประเทศไทย หากปล่อยให้พฤติการณ์ลักษณะนี้กลายเป็นเรื่องปกติ ย่อมส่งผลเสียต่อประเทศชาติและภาคธุรกิจก่อสร้างของไทย แม้จำเลยที่ 2-5 จะไม่เคยมีประวัติกระทำความผิดมาก่อน แต่เมื่อพิจารณาจากพฤติการณ์ที่ดำเนินการต่อเนื่องหลายปี ก็ไม่อาจถือได้ว่าเป็นผู้ประพฤติตนดีมาโดยตลอด
ส่วนกรณีที่นายชวน หลิงจาง ได้ชำระเงินเยียวยาให้แก่ญาติผู้เสียชีวิตและผู้ได้รับบาดเจ็บ ศาลเห็นว่าเมื่อเทียบกับความสูญเสียที่เกิดขึ้นแล้ว ยังไม่สามารถนำมาเป็นเหตุบรรเทาโทษได้ ขณะที่จำเลยที่ 3-5 ขอรับสารภาพในชั้นศาลภายหลังมีพยานหลักฐานของโจทก์มัดตัว จึงเห็นควรลงโทษสถานหนักเพื่อให้เป็นตัวอย่างและแสดงให้เห็นว่าพฤติการณ์ดังกล่าวไม่เป็นที่ยอมรับ // ท้ายที่สุด ศาลมีคำพิพากษาว่า บริษัท ไชน่า เรลเวย์ นัมเบอร์ 10 (ประเทศไทย) จำกัด จำเลยที่ 1 มีความผิดตามพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ.2542 สั่งปรับเป็นเงิน 1 ล้านบาท
ส่วน นายชวน หลิงจาง จำเลยที่ 2 มีความผิดตามพระราชบัญญัติการประกอบธุรกิจของคนต่างด้าว พ.ศ.2542 มาตรา 41 และมาตรา 47 พิพากษาจำคุก 3 ปี และปรับ 1 ล้านบาท สำหรับนายโสภณ จำเลยที่ 3 และนายมนัส จำเลยที่ 5 มีความผิดตามมาตรา 36 และมาตรา 41 ฐานถือหุ้นแทนบุคคลต่างด้าว และเป็นกรรมการนิติบุคคลแทนบุคคลต่างด้าว โดยศาลพิพากษาจำคุกกระทงละ 3 ปี ปรับกระทงละ 1 ล้านบาท แต่เนื่องจากทั้งสองให้การรับสารภาพ จึงลดโทษให้หนึ่งในห้า คงจำคุกคนละ 4 ปี 9 เดือน 18 วัน และปรับคนละ 1.6 ล้านบาท
ขณะที่นายประจวบ จำเลยที่ 4 มีความผิดตามมาตรา 36 ฐานถือหุ้นแทนบุคคลต่างด้าว พิพากษาจำคุก 3 ปี และปรับ 1 ล้านบาท ก่อนลดโทษให้หนึ่งในห้าจากการรับสารภาพ คงจำคุก 2 ปี 4 เดือน 24 วัน และปรับ 800,000 บาท
นอกจากนี้ ศาลยังมีคำสั่งให้บริษัทจำเลยที่ 1 เลิกกิจการตามฟ้อง พร้อมสั่งให้จำเลยที่ 3-5 ยุติการให้ความช่วยเหลือและเลิกการเข้าถือหุ้นในบริษัทจำเลยที่ 1 รวมถึงให้นับโทษจำคุกของนายประจวบ จำเลยที่ 4 ต่อจากคดีเป็นพ่อทิพย์ ซึ่งศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบกลางเคยพิพากษาจำคุกไว้ 3 ปี
สำหรับคดีหลักเกี่ยวกับการก่อสร้างอาคารสำนักงาน สตง.แห่งใหม่ ซึ่งพนักงานอัยการฝ่ายคดีอาญา 8 เป็นโจทก์ยื่นฟ้องนายเปรมชัย กรรณสูต อดีตประธานบริหารบริษัท อิตาเลียนไทย ดีเวล๊อปเมนต์ จำกัด (มหาชน) กับพวกนั้น ปัจจุบันยังอยู่ระหว่างการสืบพยานในศาลอาญา




