ลูกศิษย์โพสต์อาลัย "อ.อนุชิต"ช่างภาพระดับอาจารย์

(19ก.ค.69) กรณีเหตุเพลิงไหม้ภายในซอยสมเด็จพระเจ้าตากสิน 11 เขตธนบุรี วานนี้(18ก.ค.) ทำให้มีผู้เสียชีวิต 2 ราย และมีแมวที่รอดชีวิต 17 ตัว ความคืบหน้ารายงานข่าวระบุว่า ผู้เสียชีวิตจากเหตุการณ์ดังกล่าวคือ นายอนุชิต สุนทรกิติ ช่างภาพศิลปะ นักออกแบบ นักการศึกษา และผู้สร้างชุมชนภาพถ่ายไทย และภรรยา 

ต่อมา บรรดาลูกศิษย์ อ.อนุชิต หลังจากทราบข่าวได้โพสต์เฟซบุ๊กแสดงความอาลัยต่อการจากไปของ อ.อนุชิต และภรรยา ในเหตุการณ์ไฟไหม้ดังกล่าว 

ขณะที่ ศูนย์ควบคุมสุนัขกรุงเทพมหานคร (ประเวศ) ได้นำน้องแมวทั้ง 17 ตัวเข้าสู่การดูแลอย่างปลอดภัย โดยน้องแมวทุกตัวอยู่ระหว่างการพักฟื้น ตรวจสุขภาพ และรับการดูแลอย่างใกล้ชิดจากสัตวแพทย์และเจ้าหน้าที่ เพื่อให้กลับมาแข็งแรงและพร้อมสำหรับการใช้ชีวิตในบ้านหลังใหม่

สำหรับประวัติของ อ.อนุชิต นั้น "ทอม โพธิสิทธิ์" ช่างภาพไทยและเป็นลูกศิษย์ ได้รวบรวมประวัติผลงานไว้ในเฟซบุ๊ก "Tom Potisit" ดังนี้ 

อนุชิต สุนทรกิติ เกิดเมื่อปี พ.ศ. 2507 ที่จังหวัดสระบุรีก่อนเดินทางเข้ามาศึกษาและเติบโตในกรุงเทพมหานครที่โรงเรียนกรุงเทพคริสเตียนวิทยาลัย จากนั้นศึกษาต่อสายอาชีวศึกษาในสาขาช่างเทคนิคสถาปัตยกรรม และสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีด้านครุศาสตร์อุตสาหกรรม สาขาสถาปัตยกรรม ในปี พ.ศ. 2530

หลังสำเร็จการศึกษา เขาทำงานด้านการออกแบบและเขียนแบบสถาปัตยกรรม รวมถึงงานออกแบบตกแต่งภายใน ต่อมาในช่วงปี พ.ศ. 2535–2543 ได้ทำหน้าที่อาจารย์สอนในระดับอนุปริญญา ถ่ายทอดความรู้ด้านการออกแบบสถาปัตยกรรม สถาปัตยกรรมไทย ตลอดจนประวัติศาสตร์ศิลปะและสถาปัตยกรรมทั้งไทยและตะวันตก

อนุชิตเริ่มศึกษาการถ่ายภาพด้วยตนเองในปี พ.ศ. 2528 โดยใช้กล้อง Pentax K1000 ผลงานในระยะแรกมุ่งสำรวจความสัมพันธ์ระหว่างธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม และมนุษย์ โดยเฉพาะภาพนกและสิ่งมีชีวิตในธรรมชาติ กระทั่งปี พ.ศ. 2551 เขาเริ่มเปลี่ยนมาใช้กล้องดิจิทัล พร้อมเรียนรู้กระบวนการหลังการถ่ายภาพด้วยคอมพิวเตอร์แทนกระบวนการห้องมืด ทำให้สามารถควบคุมการสร้างสรรค์ผลงานได้อย่างครบถ้วนตั้งแต่การบันทึกภาพไปจนถึงการนำเสนอผลงานขั้นสุดท้าย

ในปี พ.ศ. 2552 เขาเริ่มพัฒนาผลงานแนวทางที่เรียกว่า Dynamic in the City ซึ่งสำรวจสภาพแวดล้อมในเมือง การเคลื่อนไหว และอารมณ์ของผู้คน ผ่านองค์ประกอบของพื้นที่ สี แสง และเวลา พื้นฐานทางสถาปัตยกรรมมีอิทธิพลอย่างชัดเจนต่อภาษาภาพของเขา โดยเฉพาะการให้ความสำคัญกับความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับพื้นที่ รวมถึงอารมณ์ที่เกิดขึ้นจากแสง เงา และสิ่งแวดล้อมรอบตัว

สถานีรถไฟกรุงเทพ หรือหัวลำโพง เป็นหนึ่งในพื้นที่สำคัญที่เขาบันทึกภาพอย่างต่อเนื่อง อนุชิตมองสถานีรถไฟแห่งนี้ในฐานะพื้นที่สะสมเรื่องราวของเวลา การเดินทาง และชีวิตของผู้คน โดยใช้การเคลื่อนไหวของรถไฟและผู้โดยสารเป็นเครื่องมือในการเล่าเรื่อง เขาเคยอธิบายว่าพื้นฐานด้านสถาปัตยกรรมทำให้เขาสนใจแสง พื้นที่ และอารมณ์ที่เกิดขึ้นภายในภาพ ขณะเดียวกันก็เชื่อว่าภาพถ่ายสามารถสื่อสารความรู้สึกข้ามข้อจำกัดทางภาษาและวัฒนธรรมได้ (Artfinder)

นอกเหนือจากภาพสีและผลงานทดลองที่ผสมผสานภาพถ่ายกับกระบวนการสร้างสรรค์ทางคอมพิวเตอร์แล้ว เขายังสนใจภาพถ่ายขาวดำ โดยเฉพาะภาพชีวิตในธรรมชาติและบนท้องถนน ผลงานของเขาจึงเคลื่อนไหวอยู่ระหว่างการบันทึกความจริงกับการตีความความรู้สึก และระหว่างโครงสร้างทางกายภาพของพื้นที่กับประสบการณ์ภายในของมนุษย์

ในปี พ.ศ. 2555 อนุชิตก่อตั้งกลุ่ม Thailand Creative Art Photography — TCAP เพื่อสร้างพื้นที่สำหรับการพัฒนาภาพถ่ายเชิงศิลปะอย่างเป็นระบบ ทั้งในด้านความคิด เทคนิค และมาตรฐานทางวิชาการ กลุ่มเติบโตขึ้นเป็นชุมชนภาพถ่ายขนาดใหญ่ มีสมาชิกหลายพันคน และจัดกิจกรรมแลกเปลี่ยนความรู้อย่างต่อเนื่อง เขาเชื่อว่าช่างภาพไม่ควรรอคอยเพียงการถูกค้นพบ แต่ควรร่วมกันสร้างพื้นที่ในการนำเสนอผลงาน แบ่งปันความรู้ และสนับสนุนซึ่งกันและกัน เพื่อผลักดันให้ภาพถ่ายได้รับการยอมรับอย่างแท้จริงในฐานะศิลปะ (Artfinder)

ผลงานของอนุชิตได้รับการเผยแพร่ผ่านสื่อและแพลตฟอร์มภาพถ่ายทั้งในประเทศไทยและต่างประเทศ ชื่อและผลงานของเขาปรากฏในนิตยสาร Fotoblur อย่างน้อยตั้งแต่ปี พ.ศ. 2553–2554 ก่อนจะได้รับเลือกเป็น Featured Photographer ในเวลาต่อมา ภาพถ่ายของเขายังได้รับการเผยแพร่โดย National Geographic Traveler ในปี พ.ศ. 2554 โดยให้เครดิต “Anuchit Sundarakiti/My Shot” และผลงาน The Lost Train ได้รับเลือกให้อยู่ในรายชื่อ 25 ภาพยอดนิยมประจำสัปดาห์ของแพลตฟอร์ม 500px 

ผลงานอื่น ๆ ของเขาได้รับการตีพิมพ์ จัดแสดง และนำเสนอผ่านนิทรรศการ สิ่งพิมพ์ และแพลตฟอร์มต่าง ๆ อาทิ National Geographic El Diario ประเทศอาร์เจนตินา, Artfinder, Art Loft Singapore, A’Lure Magazine, Central Premiere Magazine และ JPG Magazine นอกจากนี้ เขายังได้รับเลือกเป็นหนึ่งในศิลปินภาพถ่ายเพื่อสร้างสรรค์ปฏิทินเนื่องในวาระครบรอบ 100 ปีสถานีรถไฟหัวลำโพง รวมถึงเข้าร่วมกิจกรรม นิทรรศการ และการบรรยายด้านศิลปะและภาพถ่ายอย่างต่อเนื่อง

ในปี พ.ศ. 2559 ภาพถ่ายหญิงสาวกำลังเก็บขยะของอนุชิตได้รับเลือกเป็นหนึ่งใน “9 ภาพแห่งความจงรักภักดี” จากนิทรรศการ ทรงสถิตในดวงใจไทยนิรันดร์ ซึ่งรวบรวมภาพถ่ายเหตุการณ์ภายหลังการสวรรคตของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ผลงานดังกล่าวได้รับเลือกจากภาพที่ส่งเข้ามามากกว่า 50,000 ภาพ เพื่อเป็นส่วนหนึ่งของการบันทึกจดหมายเหตุประวัติศาสตร์ชาติไทย

ตลอดเส้นทางการทำงาน อนุชิตยังทำหน้าที่เป็นวิทยากรด้านศิลปะและการถ่ายภาพให้กับสถาบันการศึกษาและชุมชนต่าง ๆ เป็นช่างภาพอาสาในการบันทึกเหตุการณ์สำคัญของชาติ เป็นช่างภาพสื่อมวลชนของกรมประชาสัมพันธ์ ตลอดจนทำงานอิสระด้านภาพถ่ายเชิงศิลปะ สถาปัตยกรรม และการออกแบบให้กับหน่วยงานและเอเจนซีทั้งในและต่างประเทศ 

บทบาทของเขาจึงไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการสร้างภาพ แต่ยังรวมถึงการถ่ายทอดความรู้ การสร้างพื้นที่ และการผลักดันคนรุ่นใหม่ให้เติบโตในวงการภาพถ่าย

อนุชิต สุนทรกิติ เป็นทั้งช่างภาพ นักออกแบบ ครู และผู้สร้างชุมชน ผู้ใช้ภาพถ่ายเป็นพื้นที่เชื่อมโยงธรรมชาติ เมือง สถาปัตยกรรม และชีวิตของผู้คน ผลงาน ความรู้ และแรงบันดาลใจที่เขาได้มอบไว้ จะยังคงเป็นส่วนหนึ่งของความทรงจำและพัฒนาการของวงการภาพถ่ายไทยต่อไป

ข้อมูล/ภาพ : เฟซบุ๊ก กรุงเทพมหานคร , เฟซบุ๊ก Tom Potisit , เฟซบุ๊ก Anuchit Sundarakiti