เปิดประตูนรกปล่อยผีสุ่ม ร่วมบุญข้าวสาก

เมื่อวันที่ 10 กันยายน เริ่มตั้งแต่เวลา 06.30 น. มีพิธีไหว้ผีบ้าน ผีปู่ย่าตายาย บวงสรวงผีสุ่มและทำบุญบุญเดือนสิบ บุญข้าวสาก บริจาคทานให้กับญาติ ผู้ล่วงลับไปแล้ว ชาวบ้าน อ.เมือง จ.ชัยภูมิ จัดขบวนแห่ "ผีสุ่ม" โดยชาวบ้านเสี่ยวน้อย ต.บ้านเล่า อ.เมืองชัยภูมิ ตั้งต้นจากโรงเรียนบ้านเสี้ยวน้อย เดินเท้าไปยังวัดสมศรี บ้านเสี่ยวน้อย เพื่อเข้าสู่พิธีเปิดงานประเพณีแห่ผีสุ่ม บุญเดือนสิบ 

โดยมีนายโสภณ สุวรรณรัตน์ ผวจ.ชัยภูมิ พร้อมด้วย พระ อ.สมศรี พระที่จำวัดในพื้นที่ ได้นำชาวบ้านทำประกอบพิธีเปิดประตูนรก ให้เล่าบรรดาวิญญาณผีตายโหง รวมทั้งวิญญาณญาติพี่น้องของผู้ที่ล่วงลับไปแล้ว ตลอดจน เปรต สัตว์นรกต่าง ๆและผีสุ่ม ที่เป็นผีไม่มีญาติ ที่ จะขึ้นมาอยู่บนโลกมนุษย์ได้มารับส่วนบุญกุศล ที่พ่อแม่ญาติพี่น้องทำบุญอุทิศไปให้ รวมทั้งมากินอาหารหวานคาวที่ชาวบ้านจะนำไปวางไว้ตามที่ต่างๆภายในบริเวณวัดสมศรี

สำหรับงาน "บุญข้าวสาก" (หรือบุญสลากภัตร ของภาคเหนือ) เป็นหนึ่งในประเพณีการทำบุญให้แก่ผู้ที่ล่วงลับไปแล้ว จัดขึ้นในวันแรม 15 ค่ำ เดือน 10 ของทุกปี ตามความเชื่อที่ว่า เป็นวันที่ประตูนรกเปิดออก วิญญาณผีตายโหงรวมทั้งวิญญาณญาติพี่น้องที่ล่วงลับไปแล้ว รวมถึงเปรต สัตว์นรกต่าง ๆ จะขึ้นมาอยู่บนโลกมนุษย์ 

ชาวบ้านจะมีการนำอาหารคาวหวาน ข้าวเหนียวนึ่งสุก ปั้นเป็นก้อนเล็ก ๆ ใส่เนื้อปลา เนื้อไก่ เนื้อหมูลงไปเล็กน้อย มีผลไม้และขนมหวานต่างๆ และหมากหนึ่งคำ บุหรี่หนึ่งมวน เมี่ยงหนึ่งคำมาวางไว้ตามจุดต่างๆภายในบริเวณวัด พร้อมจุดเทียนและบอกกล่าวให้ญาติมิตรผู้ล่วงลับไปแล้ว มารับเอาอาหารและผลบุญที่อุทิศให้ 

นอกจากนี้ ยังเป็นการทำบุญให้กับผู้ยากไร้ และสัตว์จรจัดที่หิวโหย ให้สามารถมากินอาหารได้อีกด้วย

บุญข้าวสาก ยังจัดอยู่ใน "ฮีตสิบสอง คองสิบสี่" ของชาวอิสาน หมายถึง ฮีตหรือประเพณี 12 เดือน ที่่เกี่ยวเนื่องกับหลักทางพุทธศาสนา ส่วนคอง 14 เป็นหลักปฏิบัติต่อกันสําหรับคนในสถานภาพต่าง ๆ เช่นผัวเมีย ลูกกับพ่อแม่ ศิษย์กับครู เป็นต้น

สำหรับ ประเพณีแห่ผีสุ่ม เป็นความเชื่อสืบทอดมาแต่โบราญของชาวบ้านเสี้ยวน้อย โดยช่วงบุญข้าวสาก ผู้คนทำบุญอุทิศให้บรรพบุรุษ ส่วนผีที่ไม่มีลูกหลานหรือญาติไปทำบุญให้ ก็จะไปขอรับส่วนบุญหรืออาหารจากผีตนอื่น แต่ด้วยความอับอายจึงเอาสุ่มไก่มาคลุมหัวคลุมตัว จึงเป็นที่มาของประเพณีแห่ผีสุ่ม

เพื่อเตือนใจให้ลูกหลานได้กลับไปทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้กับบรรพบุรุษ อีกทั้งยังเป็นการสร้างความผูกพัน ความรัก ความสามัคคีของคนในครอบครัวและในชุมชนอีกด้วย