ตอบรับขนมตดหมาเป็นอาหารพื้นถิ่นเมืองปราสาท

ขนมตดหมา หรือภาษาเขมรพื้นถิ่นเรียกว่า “เวือระพอม” กลับมาได้รับความสนใจจากประชาชนและนักท่องเที่ยวอีกครั้ง หลังกรมส่งเสริมวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม ยกให้เป็นเมนูอาหารพื้นถิ่น “1 จังหวัด 1 เมนูเชิดชูอาหารถิ่น” ปี 2566 ของจังหวัดบุรีรัมย์  

ที่บ้านสนวนนอก อ.ห้วยราช จ.บุรีรัมย์ มีขนมตดหมาต้นตำรับเรียกอีกชื่อว่า กระพังโหม เป็นพืชไม้เลื้อย มีลำต้นและใบที่มีกลิ่นฉุน จึงเรียกกันว่า "ตดหมา" ขึ้นเองตามรั้วบ้าน ป่าละเมาะ สมัยโบราณนิยมนำใบไปใช้ทาบริเวณสะดือ ให้ลูกหลานที่มีอาการท้องอืดท้องเฟ้อ ส่วนรากต้มกินแก้ความดัน เบาหวาน หรือท้องอืดด้วย  บางคนนำน้ำตัมรากตดหมา ผสมในการทำขนมตดหมารับประทานในครัวเรือน เป็นภูมิปัญญา ยุคหลังเนื่องจากกลิ่นของใบตดหมาที่ค่อนข้างฉุน ผู้คนจึงพากันกำจัดทิ้ง 

กระทั่งภาครัฐมีโครงการส่งเสริมหมู่บ้านสนวนนอก(สะ-หนวน-นอก)เป็นหมู่บ้านท่องเที่ยว จึงได้พลิกฟื้นขนมตดหมากลับมาอีกครั้ง ต่อยอดทำขายให้กับนักท่องเที่ยว ใช้ต้อนรับแขก ปัจจุบันชาวบ้านอนุรักษ์ต้นตดหมาไว้  เพราะนอกนักท่องเที่ยวอยากเห็นต้นตดหมาด้วย  

ขนมตดหมา มีลักษณะคล้ายกับขนมจาก แต่ห่อด้วยใบตองสด มีส่วนผสมของแป้งข้าวเหนียว น้ำตาล มะพร้าวอ่อน กะทิสด เกลือ และน้ำต้มรากตดหมา ห่อในขนาดที่พอเหมาะเป็นชิ้นยาวๆ นำไปย่างบนเตาไฟให้สุก ให้เนื้อแป้งแห้งเกรียม กลิ่นหอม รสชาติหวานมันกลอมกล่อม อาจประยุกต์ใส่ใบเตยเพื่อเพิ่มความหอมด้วย มีขายที่บ้านสนวนนอก ตามงานโอท็อป ถนนคนเดิน ในราคาชิ้นละ 5 บาทเท่านั้น 

นางพงศ์ศรี แก้วพรม อายุ 57 ปี ผจก.ท่องเที่ยวชุมชนบ้านสนวนนอก ระบุว่า “เครือตดหมา หรือ เวือระพอม” เป็นพืชไม้เลื้อย บางพื้นที่จะเรียกต้นกระพังโหม ขึ้นได้ทั่วไปในป่าและรั้วบ้าน หากนำต้นหรือใบมาขยี้แล้วลองดมก็จะมีกลิ่นเหม็น แต่ถือเป็นสมุนไพรที่มีประโยชน์มาก ทั้งเป็นยาแก้ท้องอืดท้องเฟ้อ กลิ่นเหม็นๆ นั้นยังช่วยระบายความร้อนในร่างกาย ช่วยขับลม ย่อยอาหารด้วย ซึ่งคนเฒ่าคนแก่ในหมู่บ้าน จะนำมาเป็นส่วนผสมในการทำขนมตดหมาด้วย ปัจจุบันก็มีการทำขายและอนุรักษ์ต้นตดหมาย และขนมตดหมายังสร้างรายได้ให้กับชาวบ้านที่ทำขายด้วย 

ด้านนางระเบียบ มาตรคำจันทร์ อายุ 67 ปี ชาวชุมชนบุลำดวน อ.เมืองบุรีรัมย์ กล่าวว่า ส่วนตัวรู้ถึงสรรพคุณของต้นตดหมาอยู่แล้ว และมื่อนำมาทำขนมก็ยังช่วยย่อยได้อีกด้วย เพราะขนมตดหมามีส่วนผสมของแป้งข้าวเหนียว ซึ่งตนเคยกินมาตั้งแต่เด็ก ดีใจที่ชาวบ้านยังอนุรักษ์ภูมิปัญญาขนมพื้นถิ่นเอาไว้ หากใครอยากรับประทานขนมตดหมาต้นตำรับ ก็สามารถไปอุดหนุนกันได้ที่บ้านสนวนนอก