Sandbox สูตรจัดสรรงบใหม่ แก้โจทย์ความเหลื่อมล้ำ "โรงเรียนขนาดเล็ก-พื้นที่ห่างไกล"

กสศ. เดินหน้าทดลอง “สูตรจัดสรรงบประมาณเพื่อความเสมอภาค” มุ่งเป้าช่วยเหลือโรงเรียนขนาดเล็กในพื้นที่ทุรกันดาร ซึ่งเป็นกลุ่มที่เผชิญวิกฤตขาดแคลนทรัพยากร บุคลากร และงบประมาณรุนแรงที่สุดในระบบการศึกษาไทย

นางสาวศิรี จงดี รองผู้อำนวยการสถาบันวิจัยเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา กสศ. เปิดเผยว่า โครงการนี้ดำเนินการต่อเนื่องเป็นเวลา 3 ปี เพื่อประเมินว่าการอุดหนุนงบประมาณรูปแบบใหม่จะช่วยยกระดับโรงเรียนและผู้เรียนได้จริงหรือไม่ โดยครอบคลุมประเด็นสำคัญ ได้แก่ 

1.ประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากรของโรงเรียน

2.ความเสมอภาคในระดับโรงเรียน เช่น การลดการออกกลางคัน และการเพิ่มขึ้นของอัตราการเรียนต่อ

3.คุณภาพของผู้เรียน เช่น สัดส่วนนักเรียนที่มีผลการเรียนต่ำลดลง ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเฉลี่ยเพิ่มขึ้น และนักเรียนมีพัฒนาการด้านการเติบโตสมวัย

“งานวิจัยเชิงปฏิบัติการครั้งนี้ ใช้ข้อมูลจากโรงเรียนขนาดเล็กในพื้นที่กันดารห่างไกล จำนวน 989 โรงเรียนและมีส่วนที่ดำเนินการวิจัยด้วย วิธีการทดลองแบบสุ่มที่มีกลุ่มควบคุม (Randomized Controlled Trial) จำนวน 180 โรงเรียน แบ่งเป็น กลุ่มทดลอง 60 โรงเรียน กลุ่มควบคุม 120 โรงเรียน” รองผอ.สถาบันวิจัยฯ กล่าว 

 นางสาวศิรี กล่าวเสริมว่า เพื่อเปรียบเทียบผลลัพธ์อย่างแม่นยำ ข้อมูลจากการศึกษาพบว่า โรงเรียนขนาดเล็กจำนวนมากยังต้องเผชิญ ข้อจำกัดเชิงระบบ หลายประการ เช่น งบประมาณไม่เพียงพอสำหรับจัดการเรียนรู้ให้กับนักเรียนทุกคนในโรงเรียน , สื่อการเรียนการสอนและอุปกรณ์ไม่เพียงพอต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ,ครูมีภาระงานจำนวนมากนอกเหนือจากการสอน เช่น การเข้าร่วมอบรม ประชุม หรือสัมมนา นอกจากนี้ โรงเรียนจำนวนถึง 73% ต้องจัดการเรียนการสอนแบบคละชั้น ทำให้ครูหนึ่งคนต้องสอนนักเรียนหลายระดับชั้นพร้อมกัน

"ระบบจัดสรรงบแบบเดิมอาจไม่ตอบโจทย์ความจำเป็นของโรงเรียนขนาดเล็กในพื้นที่ห่างไกล โครงการนี้จึงเปิดโอกาสให้โรงเรียนใช้งบประมาณใหม่ได้อย่าง 'ยืดหยุ่น' ตามบริบทจริง การปลดล็อกงบประมาณสู่การใช้งานจริงภายใต้โครงการ Sandbox นี้ โรงเรียนที่ได้รับงบประมาณเพิ่มเติมสามารถนำเงินไปใช้เพื่อพัฒนาการเรียนรู้ของนักเรียนได้อย่าง ยืดหยุ่นตามบริบทของพื้นที่ เช่น สนับสนุนกิจกรรมการเรียนรู้,จัดหาอุปกรณ์การเรียนและสื่อการเรียนรู้, พัฒนาทักษะอาชีพของนักเรียน, ช่วยเหลือนักเรียนยากจนและนักเรียนพิการ” นางสาวศิรี ระบุ 

นางสาวศิรี กล่าวถึงทิศทางการขับเคลื่อนในอนาคตว่า การทดลองนโยบายครั้งนี้ คือ หัวใจสำคัญของการพัฒนาระบบงบประมาณการศึกษาไทยให้มีความเสมอภาค โดยเน้น 3 ปัจจัยหลัก

1.ความแตกต่างของพื้นที่ (ห่างไกล/ทุรกันดาร)

2.ขนาดของโรงเรียน (เล็ก/กลาง/ใหญ่)

3.ความเปราะบางของผู้เรียน

โดยเป้าหมายสูงสุดเพื่อสร้างระบบงบประมาณที่ลดความเหลื่อมล้ำได้อย่างยั่งยืน และตอบสนองความจำเป็นที่แท้จริงของผู้เรียนและโรงเรียนทั่วประเทศ