ทิ้งดราม่า #Saveทับลาน แก้ปัญหาป่ากับคน 'ต้องดูสภาพปัจจุบัน'
ไขความจริง! ปมกระแสดราม่า #Saveทับลาน นำมาสู่ข้อถกเถียง 'คนหรือป่าอยู่มาก่อน' ซึ่งเรื่องทั้งหมดเกิดจากการทำสำรวจความคิดเห็นของ ปชช.ต่อการใช้แนวเขตอุทยานปี 2543 ตามมติคณะรัฐมนตรี 14 มีนาคม 2566 ให้ยึดแนว "one map" เป็นตัวกำหนดแนวเขต -ขณะที่อธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติฯ ระบุว่า แนวเขตปี 2543 นั้น ยังไปไม่สิ้นสุดของกฎหมาย ยังไม่มีการเพิกถอนเขตอุทยาน จึงทำให้เกิดปัญหาสะสมมาอย่างยาวนาน
(ตอนที่ 1 ) ป่าทับลาน ไม่ใช่แค่ป่า แต่มีคนอยู่ด้วย มีทั้งคนดีและคนทำผิดกฎหมาย
วันที่ 10 ก.ค.67 นี่คือภาพมุมสูงที่ทีมข่าวเวิร์คพอยท์(พรทิพย์ โม่งใหญ่)ลงพื้นที่ได้รับมาจากเจ้าหน้าที่ -เป็นภาพในบริเวณที่ตั้งอยู่ใน ต.ไทยสามัคคี อ.วังน้ำเขียว จ.นครราชสีมา จะเห็นว่าในภาพมีโครงสร้างหลังคาสิ่งปลูกสร้างขนาดใหญ่คล้ายรีสอร์ทจำนวนหลายหลัง รวมถึงมีการสร้างบ่อน้ำและตัดถนนเข้าไปในพื้นที่ ซึ่งพื้นที่ดังกล่าวอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติทับลาน หากใช้แนววัดปี 2543 ที่เป็นเส้นสีแดงตามภาพจะพบว่า พื้นที่สร้างรีสอร์ทชนแนวเขตพอดี
อ.วังน้ำเขียว
นายประวัติศาสตร์ จันทรเทพ หัวหน้าอุทยานแห่งชาติป่าทับลาน เปิดเผยกับทีมข่าวเวิร์คพอยท์ว่า 'ทับลาน' เป็นที่ป่าและเป็นที่ที่คนทำกินอยู่อาศัย และเป็นที่ทหาร ซ้อนทับกัน 265,286 ไร่ เป็นที่ไม่มีต้นไม้ขึ้น แต่เป็นแนวเขตพื้นที่อุทยานแห่งชาติ
ซึ่งหากยึดพื้นที่ตามแนว One map หลักเกณฑ์ปี 2558 13 ข้อ จะมี 2 กลุ่มหลัก คือ
กลุ่ม 1 พื้นที่อุทยานแห่งชาติทับลานทับซ้อนกับที่เขตปฏิรูปที่ดิน 58,582ไร่ บางแปลงมีเอกสาร สปก.4-01 ตามหลักการแล้วในอดีต จะต้องมีการเพิกถอนเขตอุทยานก่อนประกาศ แต่การจัดการในอดีตไม่แล้วเสร็จ ซึ่งพื้นที่นี้ทางอุทยานยินดีเพิกถอนคืนให้ สปก. ไปจัดการ ซึ่งปัจจุบันเป็นที่อาศัยและทำกินของชาวบ้าน กลุ่มนี้กระจัดกระจายอยู่ในอ.วังน้ำเขียว อ.ครบุรี อ.ปักธงชัย จ.นครราชสีมา
กลุ่มที่ 2 พื้นที่อุทยานแห่งชาติทับลานเดิม แต่เมื่อใช้แนวเขตปี 2543 จะไม่ได้อยู่ในแนวเขตอุทยาน มี206,704 ไร่ พื้นที่นี้มีกลุ่มชาวบ้านที่อยู่อาศัย และทำกิน รวมถึงทายาทกลุ่มพัฒนาชาติไทย ที่ทหารได้นำออกมาจากพื้นที่กลางป่าทับลาน นำมาจัดสรรที่ดินให้ ซึ่งชาวบ้าน 2 กลุ่มอาศัยอยู่ร่วมกันมา
โดยชาวบ้านสามารถ อยู่อาศัย ทำกินครอบครองได้ ภายใต้มติครม.วันที่ 30 มิ.ย.2541 (ต่อมาได้ปรับปรุงกฎหมายเพื่อผ่อนปรนชาวบ้านได้ทำกินได้มากขึ้น ปัจจุบันอยู่ภายใต้เงื่อนไข พ.ร.บ.อุทยานแห่งชาติปี 2562 มาตรา 64) โดยกลุ่มนี้กระจายในพื้นที่ อ.เสิงสาง อ.ครบุรี อ.วังน้ำเขียว จ.นครราชสีมา และ อ.นาดี จ.ปราจีนบุรี
ต่อมาในช่วงระยะหลัง ผู้ครอบครองกลุ่มนี้บางคนมีการกระทำความผิดกฎหมาย ไม่เป็นไปตามเงื่อนไข เช่น เปลี่ยนมือซื้อขายที่ดินโดยไม่มีเอกสารสิทธิ์ ทำการก่อสร้างที่ไม่ได้รับอนุญาตและมีกลุ่มผู้มาลงทุนทำธุรกิจ
โดยในช่วงปี 2554-2556 เจ้าหน้าที่อุทยานจับกุมคดีบุกรุกอุทยาน ทั้งหมด 552 แปลงคดี แบ่งเป็น อ.วังน้ำเขียว 352 คดี , อ.ครบุรี 20 คดี , อ.เสิงสาง 20 คดี และ อ.นาดี 100 กว่าคดี รวมพื้นที่ 12,000 ไร่ ซึ่งพบว่าผู้กระทำ ร้อยละ 90 เป็นคนต่างถิ่นที่อ้างว่าได้เข้ามาซื้อที่ดิน ซึ่งมีเพียงคนพื้นที่ 23 รายที่กระทำผิด
สรุป คนอยู่ก่อนป่าหรือป่าอยู่ก่อนคน
นายประวัติศาสตร์ จันทรเทพ หัวหน้าอุทยานแห่งชาติป่าทับลาน ระบุต่อว่า เรื่องนี้เป็นเรื่องเก่าที่ถกเถียงกันมาแล้วสุดท้ายเรื่องไม่สามารถหาทางออกได้ แต่หากจะยึดตามมติครม. วันที่ 30 มิ.ย.2541 จะพบว่าต้องพิสูจน์สิทธิ์ก่อน โดยดูกฎหมาย ชาวบ้านระบุว่าอยู่มาก่อนป่านั้น จะต้องอยู่ก่อนปี 2506 พ.ร.บ. ป่าไม้ถาวรแห่งชาติ ของ ก.มหาดไทย ประกาศใช้ ต่อมา ปี 2510 มีประกาศ พ.ร.บ.ป่าสงวนแห่งชาติ แบ่งเป็นพื้นที่รายย่อย เช่น พ.ร.บ.วังน้ำเขียว ประกาศปี 2515 , พ.ร.บ.ป่าครบุรี ปี 2509 เป็นต้น
และเมื่อมาดูภาพถ่ายดาวเทียมพื้นที่วังน้ำเขียวในปี 2495-2499 จะเห็นว่าทั้งพื้นที่วังน้ำเขียวเป็นผืนป่าไม้ทั้งหมด
และภาพถ่ายดาวเทียมปี 2509-2513 จะเห็นว่าเริ่มมีคนเข้ามาอยู่อาศัยในเขตป่าสงวนฯ
และภาพถ่ายทางอากาศปี 2545 พบว่ามีแปลงเกษตรอย่างเห็นได้ชัด
ปี 2545
ส่วนที่อำเภอเสิงสาง ภาพถ่ายปี 2495-2499 พื้นที่เขตสงวน ป่าครบุรี จะเห็นว่ามีชุมชนเข้ามาอยู่ตั้งแต่แรกคือ ชุมชนตำบลโนนสมบูรณ์ ต่อมาเป็นตำบลบ้านลาด ตำบลสระตะเคียน
อำเภอเสิงสาง ภาพถ่ายปี 2495-2499
ป่าครบุรี
ใช้ one map ครอบ แก้ปัญหาไม่ได้ ต้องดูสภาพความเป็นจริง
นายประวัติศาสตร์ระบุว่า หากตอนนี้ให้ชาวบ้านมาพิสูจน์สิทธิ์หลักฐาน เชื่อว่าไม่สามารถพิสูจน์ได้ชัดว่าที่ดินนี้ใครครอบครอง เป็นการถกแก้เรื่องเก่า ส่วนการเพิกถอนที่อุทยานทับลาน ที่จะใช้แนวเขตปี 2543 นั้นไม่เคยสำเร็จ เพราะไม่สามารถตอบได้ว่าเพิกถอนให้ใคร โดยจะนำมาแก้ปัญหาแนวเขตทั้งหมดไม่ได้ เพราะแนวเขตปี 2543 ไม่ใช่แนวเขตอุทยานใหม่ แต่เป็น “แนวประชิดขอบป่าเพื่อป้องกันบุกรุกเพิ่มเติม” สำรวจตามมติครม. วันที่ 30 มิ.ย.2541 ที่มีวัตถุประสงค์ ให้กรมอุทยานฯจัดทำแนวเขตชัดเจนเพื่อตรวจพิสูจน์สิทธิการครอบครอง ทำการเดินสำรวจร่วมกันระหว่างพยานบุคคล เจ้าหน้าที่และภาพถ่ายดาวเทียม
ภาพถ่ายทางอากาศ พศ.2545
ภาพถ่ายทางอากาศ พศ.2545
ซึ่งในขณะนั้น เจ้าหน้าที่ได้ปักหมุดเพื่อทำแนวเขตแต่ยังไม่ได้ทำการเพิกถอนพื้นที่ตามขั้นตอน ขณะที่ชาวบ้านเข้าใจว่า หลักหมุดนี่คือ แนวเขตพื้นที่ใหม่และเริ่มมีการซื้อขายเปลี่ยนมือ หลังปี 2543 เป็นต้นมา โดยชาวบ้านที่ซื้อขายเปลี่ยนมือมา มีทั้งข้าราชการเกษียณ ประชาชนทั่วไปและผู้ลงทุนทำธุรกิจท่องเที่ยว
หากจะแก้ไขปัญหานี้ ต้องมองภาพสภาพที่ดินในปัจจุบัน ซึ่งอุทยานมีทางออก ด้วยการให้ชาวบ้านที่อยู่ดั้งเดิม ชาวบ้านที่มาอยู่ใหม่ที่ทำตามกฎหมายกำหนดในพ.ร.บ.อุทยานแห่งชาติ มาตรา 64. อยู่ร่วมกันในพื้นที่ป่าอุทยานได้ และคัดกลุ่มผู้กระทำผิดที่เป็นคดีความออกจากพื้นที่ไป
แต่ถ้าหากใช้ แนวเขต ปี 2543 หรือ one map ซึ่งเวลาผ่านมา 24 ปี สภาพพื้นที่เปลี่ยนไปแล้ว บางพื้นที่เช่น ต.จรเข้หิน อ.บ้านใหม่ ที่เดิมอยู่นอกเขตอุทยานกลายเป็นที่ดินในอุทยานทันที
อุทยานทับลาน มีทางออก "หนทางร่วมคนอยู่กับป่า"
นายประวัติศาสตร์ระบุว่า การแก้ปัญหา อุทยานทุกแห่งมีแนวทางอยู่แล้ว ขึ้นอยู่คณะกรรมการอุทยานแห่งชาติ ถ้าลองใช้วิธีแนว้ขตปี 2543 อุทยานก็พร้อม แต่ถ้าไม่สำเร็จก็กลับมาเริ่มกันใหม่ การเพิกถอนต้องดูความเหมาะสม ต้องเชิญทุกหน่วยงานมาลงพื้นที่ เราต้องคิดมาตามระดับรากหญ้ามาก่อน
ซึ่งตอนนี้ ทุกอุทยานแห่งชาติใช้มาตรา 64 พ.ร.บ.อุทยานแห่งชาติกับชาวบ้านในเขตอุทยาน ซึ่งที่ผ่านมา ชาวบ้านอยากได้หลักฐานที่ดินทำกิน ทางอุทยานออกคู่มือการทำกินในอุทยานแห่งชาติ หากชาวบ้านต้องการเอกสารสิทธิ์เพื่อนำไปจำนอง เข้าสถาบันการเงิน ทางอุทยานมีแนวทางเสนอในอนาคตให้ออกเอกสารหลักฐานได้ แต่หากวันนี้ให้ที่ดินไปเป็น สปก. ซึ่งมีหลักเกณฑ์การบังคับใช้ที่ดินเฉพาะเกษตรกรรมเท่านั้น หากไม่ทำตามจะถูกยึดคืน ขณะที่อุทยานมีหน้าที่ ป้องกัน วิจัย ท่องเที่ยว ซึ่งหากชาวบ้านอยากจะทำที่พักก็สามารถทำได้ แต่เป็นที่พักเชิงระบบนิเวศ ก็สามารถทำได้เพราะมาตรา 64 ระบุว่าอะไรที่ทำได้เป็นปกติธุระสามารถทำได้ ซึ่งที่มาผ่าน ชาวบ้านอยู่ร่วมกับอุทยานมาได้ใต้หลักเกณฑ์มาตรา 64 มาโดยตลอด แต่ ณ วันนี้มีปัจจัยบางอย่างทำให้ชาวบ้านเลือกอยากได้ สปก.โดยที่ไม่ได้ดูเงื่อนไข
“สำหรับตัวผม ผมต้องการวิธีการที่ถูกต้องที่สุดเป็นที่ยอมรับทั้งประเทศ ผมเคยพูดเสมอว่า เราใจเย็นๆ เราต้องทำให้คนทั้งประเทศเห็นว่าพื้นที่ตรงนี้ควรได้รับอย่างเหมาะสม เรื่องที่ดินมันมีเวลาเกี่ยวข้อง ตอนนี้ต้องอยู่ตามเงื่อนไข ซึ่งทำได้ดี มีโครงการส่งเสริมปลูกป่า มีนโยบายสร้างสวนป่า เกิดการสร้างพื้นที่สีเขียว ขายคาร์บอนเครดิต ตั้งกลุ่มวิสาหกิจชุมชน ในอนาคต 15-20 ปีจะขอกรรมสิทธิ์ที่ดิน เช่น ฉโนดเพื่อการป่าไม้ เชื่อว่าไม่มีใครห้ามเพราะทุกคนเห็นว่าคนอยู่ร่วมกับป่าได้ ซึ่งในลักษณะนี้ เชื่อว่าคณะกรรมการมรดกโลกก็เห็นด้วย”
ส่วนมีกระแสว่า ม. 64 พ.ร.บ.อุทยานเป็นการกดหัวชาวบ้านไม่ให้สร้างเนื้อสร้างตัวได้นั้น นายประวัติศาสตร์ ระบุว่า อย่าลืมว่า เราเริ่มจากติดลบ เราเป็นผู้บุกรุก มาตรา 64 ทำให้เราอยู่กันมา ช่วยเหลือกันมา มันผ่อนคลายกฎหมายให้ชาวบ้านไม่ถูกจับกุมและอยู่ได้ตามกฎหมายด้วย
ฝากอะไรถึงกระแสโซเชียล #SAVE ทับลาน
นายประวัติศาสตร์ ระบุว่า อยากให้ทุกฝ่าย ไม่ว่าฝ่ายอนุรักษ์จากมือถือ เราคนไทยทุกคน เราต้องการเหตุผล ทางอุทยานจะรวบรวมเสนอคณะกรรมการอุทยานแห่งชาติ หรือ คณะรัฐมนตรี แต่สิ่งที่เกิดขึ้น กับกระแส #saveทับลาน นั้น ตนอยากบอกว่าทับลาน ไม่ได้มีแต่ป่า มีคนอยู่ร่วม และคนเหล่านี้ไม่ใช่คนที่เลวร้าย เขาคือ ชาวบ้านที่อยู่มาตามเงื่อนไข ขอให้สังคมลดเรื่องการต่อว่าชาวบ้าน เพราะทำให้การทำงานร่วมกันระหว่างอุทยานกับชาวบ้านที่ทำกันมาล่มไปเลย รู้สึกเสียใจ ที่อุทยานกลายเป็นปฏิปักษ์ต่อชาวบ้าน ตนไม่อยากให้เกิดความรู้สึกนี้
ข่าวที่เกี่ยวข้อง :
- รู้จัก "ป่าทับลาน" ก่อนโดนเฉือน 2.6 แสนไร่
- เปลี่ยน "ป่าทับลาน" เป็น สปก. นิรโทษกรรมเหมาเข่งนายทุนรุกป่า?
- ชาวบ้านโต้ อช.ทับลานบิดเบือน! คนอยู่มาก่อนประกาศพื้นที่อุทยานฯ
- หน.อุทยานฯทับลาน แจงยิบปมปัญหาแผนที่ One Map
- "เห็นด้วยและไม่เห็นด้วย" #saveทับลาน หลายฝ่ายเริ่มหยิบยกข้อมูลมาโต้
- "ธรรมนัส" โยน "ก.ทรัพย์ฯ" จัดการปมปัญหา 'ทับลาน'
- อาจารย์ มช.ซัด ปั่นกระแส “เขียวตกขอบ” แย่งที่ทำกินมาเพิ่มพื้นที่ป่า
- #Saveทับลาน เสียงแตก NGO ชี้ปัญหาซับซ้อนกว่าเรื่องนายทุน
- ปมป่าทับลาน “พัชรวาท” ย้ำขอเวลา 30 วัน ฟังความเห็นทุกฝ่าย
- เปิดใจชาวบ้านเสิงสางพื้นที่ทับซ้อนอุทยานฯ"ทับลาน"
