ตอนที่ 4 เปิดความจริง! ทับลาน 'ชุมชนไร้เสียง'

เปิดความจริง! #Saveทับลาน (ตอนที่ 4) ปมปัญหาที่ดินทับซ้อนระหว่างที่ชุมชนชาวบ้านและเขตอุทยานที่เกิดขึ้นจากเจ้าหน้าที่รัฐในสมัยนั้น ไม่ว่าจะเกิดเหตุผลใดแต่ปมปัญหาส่งผลกระทบมาอย่างยาวนาน การแก้ปัญหาที่ไร้ความชัดเจน ไร้แนวทางที่แน่นอนหรือการขัดผลประโยชน์ พอมีแนวเขตที่ดินของรัฐ ปี 2543 สร้างความหวังให้ชาวบ้านที่มีที่ทับซ้อนอุทยานแห่งชาติทับลาน 265,000 ไร่ มีความหวังกับโอกาสได้รับเอกสารสิทธิ์ หลังปัญหายืดเยื้อมานานกว่า 40 ปี แต่ขณะเดียวกันยังมีชุมชนชาวบ้านในพื้นที่ตำบลจรเข้หิน และต.บ้านใหม่ได้ถูกรวมไปกับพื้นที่ป่าอุดมสมบูรณ์ 110,000 ไร่ ให้เป็นพื้นที่เขตอุทยานแห่งชาติทับลาน แม้จะเป็นสัดส่วนไม่มากจนมองไม่เห็นในแผนที่ แต่พื้นที่ชุมชนที่จะต้องคืนหากใช้แนวเขตปี 2543 เป็นทั้งมีชุมชน คนอยู่อาศัยและที่ทำกินเช่นกัน

เสาแนวเขตปี 2543 ตั้งกลางหมู่บ้าน

ทีมข่าวเวิร์คพอยท์เดินทางขึ้นไปทางตอนบนของอุทยานแห่งชาติทับลาน อ.ครบุรี จากข้อมูลทราบว่า พื้นที่ 4 หมู่บ้าน ประกอบด้วยหมู่ 5,หมู่ 9 หมู่ 10 และหมู่ 11 ต.จรเข้หิน และ ต.บ้านใหม่ อ.ครบุรี จ.นครราชสีมา จะกลายเป็นที่อุทยานแห่งชาติทับลานประมาณ 30 หลังคาเรือน

เราลงพื้นที่ 4 หมู่บ้านใน ต.จรเข้หิน นายจำเนียร ดายครบุรี ผู้ใหญ่บ้านหมู่ 11 ได้นำพาเราไปดูจุดที่ปักแนวเขตที่ดินของรัฐปี 2543 จะพบว่าได้ตั้งผ่ากลางหมู่บ้านทั้ง 4 หมู่ โดยเจ้าหน้าที่ได้นำแนวเขตมาปักในช่วงปี 2562 ซึ่งตอนนี้มีคณะกรรมการหมู่บ้านและผู้ใหญ่บ้านมายืนยันเป็นพยาน ซึ่งตอนนั้นไม่มีการประชาคมถึงการยอมรับของชาวบ้านและชาวบ้านไม่รู้ว่าการทำแนวเขตว่า ทำไปเพื่อวัตถุประสงค์ใด

ส่วนเรื่องการสำรวจความคิดเห็นกับแนวเขตที่ดินรัฐปี 2543 ผู้ใหญ่บ้านหมู่ 11 ยอมรับว่า มีชาวบ้านบางส่วนไปแสดงความคิดเห็นไม่เห็นด้วย แต่หลายคนส่วนใหญ่ยังไม่เข้าใจในรายละเอียดจึงไม่ไปแสดงสิทธิ์ เพราะต้องเดินทางลงเขาไปไกลเกือบ 2 ชั่วโมง รวมถึงตัวผู้ใหญ่เอง ไม่ได้ไปลงความเห็นเช่นกัน เพราะว่าตอนนี้ยังไม่เข้าใจว่า หากใช้แนวเขตปี 2543 แล้วที่ดินที่ตนอยู่และทำกินจะกลายเป็นที่ของอะไร หน่วยงานรัฐใดที่เข้ามาดูแล ผู้ใหญ่บ้านหมู่ 11 เล่าว่า หากอนาคตเป็นที่ ส.ป.ก.ก็ดี แต่ถ้าไม่ใช่ ก็ไม่เป็นไร

แม้จะเป็นที่ดินของรัฐ แต่ขอให้สิทธิชาวบ้านทำกิน ทำไร่ ปลูกต้นไม้ เลี้ยววัว เลี้ยงควายได้ โดยที่ไม่มีเจ้าหน้าที่มาจับกุม ไม่มารบกวนเหมือนตอนนี้ ชาวบ้านก็พอใจ ไม่ว่าจะมีเอกสารสิทธิ์หรือไม่

ผืนป่าสงวน ผนวกรวมป่าสมบูรณ์ คืนอุทยาน ตาม One Map

เราสำรวจพื้นที่ 4 หมู่บ้านใน ต.จรเข้หิน ซึ่งเป็นชายป่าอุทยานแห่งชาติทับลานกับเขตที่ป่าสงวนแห่งชาติ ภาพป่าไม้สมบูรณ์ มีแปลงมันสำปะหลังและแปลงหมู่บ้านเล็กอยู่ใจกลางต้นไม้เขียวชอุ่ม

เมื่อทีมข่าวขอดูเอกสารที่ดินพบว่า ชาวบ้านที่นี่อาศัยอยู่ในเขตป่าสงวนแห่งชาติ ซึ่งภายใต้การจัดสรรที่ดินของคณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ (คทช.) ทำการจัดสรรที่ดินให้ชุมชนแปลงรวม 300 กว่าไร่ โดยอนุญาตให้ทำประโยชน์อยู่อาศัยในเขตป่าสงวนแห่งชาติ ตามมาตรา 16 พ.ร.บ.ป่าสงวนแห่งชาติ ปี 2507 โดยไม่ให้กรรมสิทธิ์ มีข้อกำหนดห้ามซื้อขาย

ซึ่งแต่ละปีชุมชนนี้จะได้รับงบประมาณสนับสนุนจาก คทช.ในโครงการพัฒนาที่ดินให้เกษตรกรไร่ละ 3,000 บาท และงบประมาณโครงการช่วยเหลือต่างๆ

ซึ่งหากเป็นที่อุทยาน ชาวบ้านจะไม่ได้รับงบประมาณเหล่านี้ และอาจจะเลี้ยงปศุสัตว์ไม่ได้ วิถีชีวิตอาชีพของชาวชุมชนจะต้องเปลี่ยนไป แม้ว่าในตอนนี้ชาวบ้านยังไม่ทราบถึงความแตกต่างที่กำลังจะเกิดขึ้น