ค้นพบ"กระเจียวศิริรักษ์"พืชชนิดใหม่ของโลกใกล้สูญพันธุ์

(14พ.ค.67) ทีมนักวิจัยจากองค์การสวนพฤกษศาสตร์ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ประกอบด้วย ดร.ศรายุทธ รักอาชา , ดร.จรัญ มากน้อย และ ดร.วรนาถ ธรรมรงค์ และ รศ.ดร.สุรพล แสนสุข จากสถาบันวิจัยวลัยรุกขเวช มหาวิทยาลัยมหาสารคาม , รศ.ดร.ปิยะพร แสนสุข จากภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัย ค้นพบพืชสกุลขมิ้น (Curcuma L.) วงศ์ขิง (Zingiberaceae) ชนิดใหม่ของโลก ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารระดับนานาชาติ Tropical Journal of Natural Product Research ปีที่ 8 ฉบับที่ 4 โดยงานวิจัยนี้ได้รับการสนับสนุนงบประมาณจากสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม (สกสว.)

"กระเจียวศิริรักษ์" มีชื่อวิทยาศาสตร์ Curcuma sirirugsae Saensouk & Rakarcha คำระบุชนิด “sirirugsae” เพื่อเป็นเกียรติให้แก่ ศาสตราจารย์พวงเพ็ญ ศิริรักษ์ นักพฤกษศาสตร์ไทยคนแรกที่ศึกษาอนุกรมวิธานพืชวงศ์ขิง ลักษณะเด่นทางสัณฐานวิทยาของ"กระเจียวศิริรักษ์" คือ เหง้าไม่แตกแขนง เกือบทุกส่วนของพืชมีขนปกคลุม ใบเป็นรูปรีกว้าง ดอกออกก่อนใบ ช่อดอกออกเป็นกระจุกติดกับพื้นดิน ใบประดับรูปไข่ถึงรูปหอก ใบประดับส่วนยอดมีโคนกลีบสีขาวอมชมพู ปลายกลีบสีแดง ดอกสีเหลืองอ่อน กระจายพันธุ์ตามป่าผลัดใบใกล้กับเขาหินปูนในจังหวัดสุโขทัยออกดอกและติดผลในช่วงเดือนพฤษภาคมถึงกรกฎาคม

"กระเจียวศิริรักษ์"จัดเป็นพืชถิ่นเดียว (endemic species) และมีสถานภาพด้านการอนุรักษ์ตามเกณฑ์ของ IUCN เป็นพืชใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง (critically endangered) ด้วยเหตุนี้องค์การสวนพฤกษศาสตร์ จึงทำการศึกษาการขยายพันธุ์ด้วยเทคนิคการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืชเพื่อเพิ่มจำนวน และมีแผนที่จะนำกระเจียวศิริรักษ์ ไปคืนถิ่นเพื่อเป็นการอนุรักษ์ต่อไป

การค้นพบในครั้งนี้แสดงให้เห็นว่าประเทศไทยมีความหลากหลายทางชีวภาพสูง นอกจากนั้นแล้วพืชวงศ์นี้ยังมีการนำมาใช้ประโยชน์หลายด้าน ไม่ว่าจะเป็นด้านอาหาร ยาสมุนไพร หรือไม้ประดับ ในอนาคตคณะผู้วิจัยยังมีแผนที่จะศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับฤทธิ์ทางเภสัชกรรมต่อไปอีกด้วย