6 ขั้นตอนปฐมพยาบาลอาการ “ฮีทสโตรก”

รู้เอาไว้ปลอดภัยกว่า วิธีสังเกตอาการผู้ป่วยฮีทสโตรก และ 6 ขั้นตอนการปฐมพยาบาลเบื้องต้น

ท่ามกลางสภาพอากาศที่ดูเหมือนจะร้อนมากขึ้นในทุกๆ วัน อันเป็นผลมาจากทั้งสภาวะโลกร้อน และจากปรากฏการณ์เอลนีโญที่เข้ามาซ้ำเติม ข่าวที่เราเห็นบ่อยครั้งคือการเสียชีวิตจากอากาศร้อนจัด โดยเฉพาะคนที่ต้องออกไปทำงานกลางแจ้ง ต้องอยู่ในอากาศร้อนจัดเป็นเวลานาน

จากข้อมูลของกรมควบคุมโรคพบว่าในช่วงหน้าร้อนของปี 2566 มีคนไทยที่ป่วยด้วยโรคลมร้อน หรือฮีทสโตรก เท่าที่มีรายงานเข้าระบบ 10 ราย และมีผู้เสียชีวิตมากถึง 37 ราย โดยจำนวนมากเป็นผู้ชาย ประกอบอาชีพที่ต้องทำงานกลางแดด ทั้งเป็นเกษตรกร และรับจ้างทั่วไป

โรคลมร้อนหรือฮีทสโตรกนี้เกิดจากร่างกายไม่สามารถปรับตัวหรือควบคุมอุณหภูมิในร่างกายได้ เมื่อเจอกับสภาพอากาศที่ร้อนจัด ทำให้อุณหภูมิในร่างกายสูงขึ้นไปเกิน 40 องศาเซลเซียส ส่งผลกระทบที่รุนแรงต่อหัวใจ สมอง ไต กล้ามเนื้อ และระบบหมุนเวียนโลหิต หากไม่ได้รับการช่วยเหลืออย่างถูกวิธีก็สามารถทำอันตรายได้ถึงชีวิต

อาการของผู้ป่วยฮีทสโตรก: หน้าแดง มีไข้สูงเกิน 40 องศาเซลเซียส ไม่มีเหงื่อ กระหายน้ำ ปวดหัว หน้ามืด เมื่อยล้า หายใจเร็ว หัวใจเต้นเร็ว ชัก เพ้อ กล้ามเนื้อเกร็ง หมดสติ รูม่านตาขยาย ปัสสาวะมีสีเข้มจากการสลายของกล้ามเนื้อ

วิธีปฐมพยาบาลผู้ป่วยฮีทสโตรก:

พาเข้าที่ร่ม
ให้นอนราบ ยกขาสูงทั้ง 2 ข้าง
ถอดเสื้อผ้าออก หรือคลายเสื้อผ้าออกให้มากที่สุด
ใช้ผ้าชุบน้ำเช็ดตัว
ใช้น้ำแข็งประคบตัว ตามซอกคอ ขาหนีบ รักแร้
รีบพาส่งโรงพยาบาลถ้าอาการไม่ดีขึ้น

สำหรับวิธีการป้องกันตัวเองไม่ให้ต้องป่วยด้วยฮีทสโตรกในช่วงหน้าร้อนนี้ ให้เลี่ยงการออกแดดหรืออยู่ในที่ที่มีอากาศร้อนจัด, พยายามดื่มน้ำให้เพียงพอต่อความต้องการของร่างกาย อย่ารอดื่มเมื่อรู้สึกกระหาย แต่ให้คอยจิบน้ำเป็นระยะ ถ้าต้องออกกำลังกายหรือทำงานใช้แรงงานให้ดื่มน้ำชั่วโมงละ 2-4 แก้ว, สวมเสื้อผ้าสีอ่อน เนื้อผ้าโปร่ง โล่ง ระบายอากาศและความร้อนได้ดี, หลีกเลี่ยงการดื่มชา กาแฟ เครื่องดื่มที่มีคาเฟอีน เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ หรือเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูง เพราะจะทำให้ร่างกายขาดน้ำได้ง่าย