เปิดประวัติ “โอลิมปิก เกมส์” จากพิธีบูชาเทพสู่มหกรรมกีฬาแห่งมวลมนุษยชาติ

(เรียบเรียงโดย: ปิยะธิดา ผ่านจังหาร)

หากพูดถึงมหกรรมการแข่งขันกีฬาระดับนานาชาติที่ยิ่งใหญ่ที่สุด และมีผู้คนรอคอยมากที่สุด คงหนีไม่พ้นการแข่งขัน “โอลิมปิก เกมส์” ที่มีรากฐานยาวนาน ย้อนกลับไปได้ถึงยุคกรีกโบราณเมื่อเกือบ 3,000 ปีก่อนทีเดียว

การแข่งขันกีฬาโอลิมปิกเกิดขึ้นเป็นครั้งแรกเมื่อ 776 ปีก่อนคริสต์ศักราช ในฐานะของเทศกาลเพื่อบูชาและเฉลิมฉลองเทพเจ้าซูส เทพสูงสุดความคติความเชื่อของชาวกรีกในสมัยนั้น ที่เมืองโอลิมเปีย เมืองโบราณบนคาบสมุทรเพโลพอนนีส ซึ่งชื่อเมืองนี้ก็เป็นที่มาของชื่อการแข่งขัน “โอลิมปิกเกมส์” นั่นเอง

โอลิมปิกในยุคโบราณนั้นจัดขึ้นทุกๆ 4 ปี จัดในช่วงอากาศร้อนที่สุด คือช่วงสิงหาคม หรือกลางกันยายน โดยประเภทกีฬาที่ใช้แข่งขันครั้งแรก คือการวิ่งแข่งระยะสั้น จากนั้นก็มีกีฬาประเภทต่างๆ เพิ่มเข้ามา เช่น วิ่งแข่งระยะกลาง, วิ่งแข่งระยะไกล, ปัญจกรีฑา, มวยปล้ำ, ชกมวย, แข่งรถเทียมม้า 4 ตัว, วิ่งแข่งในชุดเกราะ, แข่งเป่าแตร ฯลฯ

เทศกาลดังกล่าวดึงดูดคนจากนครรัฐใกล้เคียงมาข้าร่วมได้จำนวนมาก และถูกใช้เป็นเครื่องมือสำคัญในการต่อรองทางการเมืองระหว่างนครรัฐโบราณ ก่อนที่ความนิยมจะเริ่มเสื่อมถอยลงจนยกเลิกไปในที่สุดเมื่ออิทธิพลของจักรวรรดิโรมันผงาดขึ้นมาแทนที่

ทิ้งช่วงไปเกือบ 2,000 ปี ในช่วงศตวรรษที่ 17 มีความพยายามที่จะจัดงานแข่งขันกีฬาที่ได้แรงบันดาลใจมากจากการแข่งขันโอลิมปิกยุคโบราณอยู่หลายครั้ง แต่ก็ไม่ประสบผลสำเร็จ จนกระทั่งใน ค.ศ.1889 ปีแยร์ เฟรดี บารอนแห่งกูแบร์แต็ง หรือที่รู้จักกันในชื่อ ปีแยร์ เดอ กูแบร์แต็ง ขุนนางหนุ่มจากฝรั่งเศส มีดำริจะรื้อฟื้นการแข่งขันโอลิมปิกขึ้นมาอีกครั้ง เขาได้ชักชวนบุคคลสำคัญจากชาติมหาอำนาจทั้งอังกฤษ สหรัฐอเมริกา และฝรั่งเศส พูดคุยในเรื่องนี้ นำไปสู่การจัดตั้งคณะกรรมการโอลิมปิกนานาชาติ (IOC)

และในปี ค.ศ.1896 IOC ก็สามารถจัดการแข่งขันโอลิมปิกยุคสมัยใหม่ขึ้นมาได้เป็นที่สำเร็จ การแข่งขันครั้งแรกจัดขึ้นที่กรุงเอเธนส์ ประเทศกรีซ ระหว่างวันที่ 6 เม.ย. – 15 เม.ย. 1896 มีชาติสมาชิกส่วนนักกีฬาเข้าร่วมทั้งสิ้น 14 ชาติ รวมทั้งสิ้น 241 คน มีการแข่งขันทั้งสิ้น 43 รายการ จาก 9 ชนิดกีฬา

IOC ได้เป็นผู้จัดการแข่งขันโอลิมปิกมาอย่างต่อเนื่อง มีการเว้นว่างไม่มีการแข่งเพียง 3 ครั้ง คือปี 1916 ที่โลกกำลังเผชิญกับสงครามโลกครั้งที่ 1 และในปี 1940 และ 1944 ที่โลกกำลังเผชิญกับสงครามโลกครั้งที่ 2 นอกจากการแข่งขันโอลิมปิกฤดูร้อนที่เป็นการแข่งขันดั้งเดิมแล้ว ยังมีการเพิ่มการแข่งขันโอลิมปิกฤดูหนาว พาราลิมปิกเกมส์หรือโอลิมปิกสำหรับผู้พิการ และโอลิปปิกเยาวชน ขึ้นมาด้วย

ซึ่งการแข่งขันโอลิมปิกฤดูหนาวจะจัดขึ้นทุกๆ 4 ปี เช่นเดียวกันกับโอลิมปิกฤดูร้อน การแข่งขันทั้ง 2 จะจัดห่างกัน 2 ปี โดยโอลิมปิกฤดูหนาวครั้งแรกจัดขึ้นเมื่อปี 1924 ที่ ชามอนี-มง-บล็อง เทศบาลเมืองชาโมนิกส์ ในจังหวัดโอต-ซาวัว แคว้นโอแวร์ญ-โรนาลป์ ประเทศฝรั่งเศส ประเภทกีฬาที่จัดแข่งขันจะเน้นกีฬาที่ในภูมิประเทศที่เป็นน้ำแข็งหรือหิมะเพียง 7 ชนิดกีฬา ทำให้มีประเทศที่ส่งนักกีฬาเข้าแข่งขันน้อยกว่าโอลิมปิกฤดูร้อน

สำหรับการแข่งอันโอลิมปิกฤดูร้อน จากที่เริ่มต้นด้วยการแข่งขันเพียง 9 ชนิดกีฬา มีนักกีฬาเข้าร่วมเพียง 241 คน ในปีนี้ การแข่ง “ปารีส เกมส์ 2024” ที่กำลังจะจัดขึ้นระหว่างวันที่ 26 ก.ค. – 11 ส.ค. นี้ ที่ประเทศฝรั่งเศส จะมีการชิงกันทั้งหมด 329 เหรียญทอง จาก 32 ชนิดกีฬา โดยแบ่งเป็น กีฬาโอลิมปิกหลัก 28 ชนิดกีฬา และกีฬาทางเลือก 4 ชนิดกีฬาที่เสนอโดยคณะกรรมการจัดการแข่งขัน คือ กีฬาเบรกกิ้ง การแข่งขันแนวแดนซ์สปอร์ตที่จะเปิดตัวแข่งขันปีนี้เป็นปีแรก และสเกตบอร์ด ปีนหน้าผา และโต้คลื่น ที่เคยมีการจัดการแข่งขันแล้วในโอลิมปิกฤดูร้อน 2020 ที่กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น และมีนักกีฬาเข้าร่วม 10,500 คน จาก 206 ชาติ ในจำนวนนี้แบ่งเป็นนักกีฬาชาย 5,250 คน และนักกีฬาหญิง 5,250 คน

ส่วนประเทศไทยของเราได้ส่งนักกีฬาเข้าร่วมการแข่งขันครั้งนี้ทั้งหมด 51 คน ใน 17 ประเภทกีฬา เช่น กรีฑา เทเบิลเทนนิส แบดมินตัน และว่ายน้ำ เป็นต้น โดยมี บิว ภูริพล บุญสอน นักกีฬาวิ่ง 100 เมตรชาย และ เอสที วารีรยา สุขเกษม นักกีฬาสเกตบอร์ดหญิงอายุน้อยที่สุดที่ไทยเคยส่งโอลิมปิกเพียง 12 ปี เป็นผู้ถือธงชาติไทยในพิธีเปิดการแข่งขัน ที่ปีนี้เป็นปีแรกที่มีการจัดพิธีเปิดนอกสนามกีฬา โดยเจ้าภาพได้จัดเตรียมเรือทั้งสิ้น 85 ลำ เพื่อล่องในแม่น้ำแซน แม่น้ำสายสำคัญของกรุงปารีสนั่นเอง

อ้างอิง :

https://www.silpa-mag.com/history/article_83267

https://th.m.wikipedia.org/wiki/%E0%B9%82%E0%B8%AD%E0%B8%A5%E0%B8%B4%E0%B8%A1%E0%B8%9B%E0%B8%B4%E0%B8%81%E0%B8%A4%E0%B8%94%E0%B8%B9%E0%B8%A3%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%99_2024

https://olympics.com/ioc/ancient-olympic-games

https://olympics.com/ioc/history/institutional

https://olympics.com/en/paris-2024

ภาพ: Ludovic MARIN / POOL / AFP, Fabrice COFFRINI / AFP, ANDERSEN / AFP