ชี้ชัดเมนู "ปังชา" ไม่มีใครจดลิขสิทธิแต่เพียงผู้เดียวในเมนูนี้ได้

(29ส.ค.66) กรณีดราม่า"ปังชา" ภายหลังจากเพจ ร้าน Lukkaithong - ลูกไก่ทอง Thai Royal Restaurant ได้ประกาศว่า เมนู"ปังชา"ดทะเบียนทรัพย์สินทางปัญญาเครื่องหมายการค้าเรียบร้อยแล้ว ต่อมาพบว่าร้านปังชาที่ จ.เชียงราย ถูกทนายยื่นโนติส เรียกค่าเสียหาย 102 ล้านบาท ถ้าไม่จ่ายมีบวกค่าปรับอีกวันละ 1 หมื่นบาท ต่อ 1 ร้าน จนกลายเป็นประเด็นดราม่าในโลกออนไลน์ 

ด้าน กรมทรัพย์สินทางปัญญา ระบุผ่านเพจเฟซบุ๊ก ว่า วันนี้ "ปังชา" กลายเป็นประเด็นยอดฮิตที่ทุกคนให้ความสนใจว่าเมนูขนมน้ำแข็งไสที่มีขนมปังและราดด้วยชาไทยยังขายอยู่ทั่วไปได้หรือไม่ ผู้ประกอบการร้านอาหารที่มีเมนูลักษณะนี้ต้องทำอะไรต่อบ้าง เรามาเพิ่มเติมความรู้ด้านนี้กัน จากกระแสร้านอาหารชื่อดังได้โพสต์ภาพสินค้าของร้าน พร้อมระบุถึงทรัพย์สินทางปัญญาที่ได้รับความคุ้มครอง พร้อมทั้งสงวนสิทธิห้ามลอกเลียนแบบ ทำซ้ำ ดัดแปลง แก้ไข หรือนำชื่อไปใช้ ทำให้มีข้อสงสัยว่า 

เรื่องนี้เป็นมาอย่างไง กรมทรัพย์สินทางปัญญาขอชื่นชมผู้ประกอบการที่ตระหนักรู้ถึงความสำคัญของทรัพย์สินทางปัญญาและสามารถนำมาใช้ประโยชน์ในเชิงพาณิชย์ได้อย่างแท้จริง จึงขอถือโอกาสนี้ชวนทุกท่านมาทำความรู้จักกับทรัพย์สินทางปัญญาที่เกี่ยวข้องแต่ละประเภท เพื่อจะได้มีความเข้าใจที่ถูกต้องกันต่อไป เกร็ดความรู้ดีๆ เกี่ยวกับทรัพย์สินทางปัญญา ติดตามข้อมูลทรัพย์สินทางปัญญาและขอคำปรึกษาได้ที่ ศูนย์ให้คำปรึกษาด้านทรัพย์สินทางปัญญา (IPAC) หรือโทรสายด่วนได้ที่ 1368 

กรมทรัพย์สินทางปัญญา ระบุว่า สิทธิบัตร แบ่งออกเป็น 3 แบบ ประกอบด้วย

1.สิทธิบัตรการประดิษฐ์ คือการประดิษฐ์ขึ้นใหม่ที่มีความซับซ้อนหรือมีการแก้ไขปัญหาทางทคนิค เช่น กระบวนการฆ่าเชื้อสเตอริไลซ์สำหรับอาหาร , นมปราศจากแลคโตส

2.อนุสิทธิบัตร คือ การประดิษฐ์ขึ้นใหม่ที่มีประโยชน์ใช้สอยมากขึ้น แต่ไม่มีความซับซ้อนทางเทคนิคมากนัก เช่น สูตรอาหารเจลสำหรับพกพา , เครื่องผลิตน้ำแข็งใสแบบเกล็ดละเอียด 

3.สิทธิบัตรการออกแบบผลิตภณฑ์ คือ การคุ้มครองรูปร่าง ลวดลาย หรือองค์ประกอบของสี เช่น รูปร่างของขนมที่มีลักษณะพิเศษ , ลวดลายของกล่องบรรจุอาหาร 

กรมทรัพย์สินทางปัญญา ระบุอีกว่า น้ำแข็งใสราดชาไทยมขายมานานแล้ว จึงไม่มีใครสารมารถจดลิขสิทธิแต่เพียงผู้เดียวในเมนูนี้ได้ แต่ภาชนะที่ใช้ใส่ "ปังชา" ของแบรนด์ที่เป็นข่าว เขาจดสิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์ไว้ 

กรมทรัพย์สินทางปัญญา ยังระบุคำแนะนำสำหรับผู้ประกอบการ ว่า เมนูน้ำแข็งใสราดชาไทย ใครก็ขายได้ แต่อย่านำลวดลายหรือแบบภาชนะที่คนอื่นจดสิทธิบัตรการออกแบบผลิตภัณฑ์ไว้ไปผลิต แต่ถ้าคิดค้นสูตรขนมขึ้นมาใหม่ ซึ่งยังไม่เคยปรากฎในที่ใดมาก่อน สามารถนำมาจดอนุสิทธิบัตรได้ด้วย 

กรมทรัพย์สินทางปัญญา ระบุเกี่ยวกับเครื่องหมายการค้า ว่า เครื่องหมายการค้า คือ ชื่อ ข้อความ โลโก้ ภาพ กลุ่มของสี หรือเสียง อย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลายอย่างรวมกัน ที่นำมาใช้

เพื่อสร้างความจดจำของผู้บริโภคในการแยกแยะแบรนด์ต่าง ๆ แต่เครื่องหมายการค้าคุ้มครองได้ตามรูปแบบที่จดทะเบียนไว้เท่านั้น หากข้อความหรือภาพบางส่วนที่สื่อถึงคุณสมบัติหรือคุณภาพของสินค้าและบริการข้อความหรือภาพนั้นต้องถูกสละสิทธิ แต่ยังปรากฎบนเครื่องหมายการค้านั้นได้

การสละสิทธิ หมายถึงไม่สามารถห้ามคนอื่นใช้ข้อความหรือภาพนี้ในลักษณะอื่น แต่ถ้านำมาจัดวาง ในรูปแบบที่จดทะเบียนเครื่องหมายการค้าเอาไว้ และเป็นสินค้าหรือบริการที่ใกล้เคียงกัน ยังสามารถห้ามได้อยู่ ข้อความหรือภาพ ที่แม้จะสื่อถึงคุณสมบัติหรือคุณภาพของสินค้าก็อาจจดเป็นเครื่องหมายการค้าได้ หากนำสืบได้ว่ามีการใช้มาต่อเนื่องยาวนานจนผู้บริโภคจดจำและแยกได้ว่าเป็นแบรนด์ของสินค้า หากอยากรู้ว่าเครื่องหมายการค้าจดทะเบียนไว้อย่างไร?สามารถสืบค้นโดยเข้าไปที่ บริการสืบค้นด้วยภาพ (Image Search) ผ่านเว็บไซต์กรมทรัพย์สินทางปัญญา หรือแอปพลิเคชัน DIP e-Service สะดวก รวดเร็ว ไม่มีค่าใช้จ่าย สแกนเพื่อเข้าบริการ Image Search

คำแนะนำสำหรับผู้ประกอบการ การใช้คำว่า "...ปัง...ชา..." หรือ "..ปังชา..." กับเมนูน้ำแข็งไสราดชาไทย ยังทำต่อไปได้ แต่ไม่ควรใช้รูปแบบฟอนต์ที่ชวนให้นึกถึงแบรนด์นั้น ๆ