ภูมิปัญญา 100 ปี ต้มดินทำเกลือสินเธาว์ สร้างรายได้งามช่วงหน้าแล้ง

22 ธันวาคม 2566 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ช่วงย่างเข้าสู่ฤดูแล้งชาวบ้านในพื้นที่อำเภอโนนแดง จังหวัดนครราชสีมา จะขูดผิวหน้าดินซึ่งเป็นดินเค็มนำมาหมักกับน้ำ แล้วต้มเป็นเกลือสินเธาว์ ตามวิธีที่สืบทอดจากภูมิปัญญาพื้นบ้านโบราณ เกลือที่ได้จะนำมาใช้หมักปลาร้า ได้รสนัวและเก็บไว้ได้นาน ทำให้แต่ละปีชาวบ้านจะมีรายได้เสริมจากการขายเกลือหลายหมื่นบาท

เช่นที่บ้านนาดี ตำบลดอนยาวใหญ่ อำเภอโนนแดง เป็นอีกพื้นที่หนึ่งในภาคอีสาน ที่ชาวบ้านไม่สามารถทำไร่ทำนาได้ เนื่องจากเป็นพื้นที่ดินเค็ม หรือที่คนในท้องถิ่นอีสานเรียกว่า “ดินขี้กะทา” ปะปนอยู่มาก ทำให้เมื่อปลูกพืชก็ไม่สามารถเจริญเติบโตได้ ชาวบ้านจึงต้องปล่อยเป็นพื้นที่ว่างเปล่า เมื่อเข้าสู่ฤดูแล้งความเค็มจะขึ้นมาอยู่บนชั้นผิวหน้าดิน จนผลึกเกลือขาวโพลนไปทั่วบริเวณ

ชาวบ้านแถบนี้จึงพากันทำอาชีพเสริม ด้วยการต้มเกลือสินเธาว์ขายหารายได้เลี้ยงครอบครัว กลายเป็นอาชีพที่สืบต่อกันมาจากรุ่นสู่รุ่น ยาวนานกว่า 100 ปี โดยทุกปีหลังจากฤดูทำนาข้าวแล้วเสร็จ ชาวบ้านจะกระจายตัวกันไปตั้งกระท่อมต้มเกลือ อยู่ทั่วบริเวณพื้นที่ 20 ไร่

นายสุข เช่านอก อายุ 72 ปี ชาวบ้านที่มีความเชี่ยวชาญในการต้มเกลือสินเธาว์ บอกว่า หลังจากทำนาเสร็จแล้ว ชาวบ้านก็จะพากันขูดผิวหน้าดินที่มีความเค็มมาเก็บไว้ แล้วขุดหลุมนำดินมาหมักกับน้ำเปล่า ก่อนจะกรองเพื่อให้ได้น้ำเค็ม หลังจากนั้นจึงนำน้ำมาตั้งไฟเคี่ยวบนกระทะสังกะสี นานประมาณ 2 ชั่วโมง จนเกลือตกผลึกเป็นเม็ดเกลือ แล้วนำไปผึ่งให้แห้งก็จะได้เกลือสินเธาว์ หรือเกลือดิน พร้อมจำหน่าย

ปัจจุบันเกลือที่ชาวบ้านผลิตได้ ยังไม่เพียงพอกับความต้องการ เนื่องจากเกลือของชุมชนบ้านนาดี เป็นเกลือที่มีคุณภาพสูง ใช้หมักปลาร้าให้มีรสชาติดี เป็นที่ต้องการของตลาด ไม่เพียงจำหน่ายแค่ในพื้นที่จังหวัดนครราชสีมา ยังมีการสั่งซื้อจากหลายจังหวัดในภาคอีสานด้วย ทำให้แต่ละปีชาวบ้านจะมีรายได้จากการขายเกลือในช่วงฤดูแล้ง 3-4 เดือน ประมาณ 30,000-50,000 บาทต่อปี

และสาเหตุที่ชาวอีสาน ไม่นิยมใช้เกลือที่วางขายตามท้องตลาด มาหมักทำปลาร้า เนื่องจากเกลือเหล่านั้นมีส่วนผสมสารไอโอดีน ทำให้ปลาร้าเน่าเสียง่าย ชาวบ้านจึงนิยมใช้เฉพาะเกลือสินเธาว์ที่ผลิตแบบดั้งเดิม มาหมักทำปลาร้า ทำให้ปลาร้าไม่เน่าเสีย และมีรสชาติอร่อย เกลือสินเธาว์จึงยังเป็นที่ต้องการของตลาดในท้องถิ่นแถบอีสานอยู่มาก สามารถโทรศัพท์สอบถามได้ที่ 095-6216611